{"id":692,"date":"2025-03-24T10:52:01","date_gmt":"2025-03-24T10:52:01","guid":{"rendered":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/?p=692"},"modified":"2025-07-01T13:42:21","modified_gmt":"2025-07-01T13:42:21","slug":"de-slaper","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/2025\/03\/24\/de-slaper\/","title":{"rendered":"De Slaper"},"content":{"rendered":"\n
\"\"
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wandeling met Marjolijn Dijkman, Carla Alma en Lotte Jensen<\/strong>
Datum: <\/strong>22 Juni 2025
Locatie:<\/strong> Polder Breebaart & Johannes Kerkhovenpolder
Tijdstip: <\/strong>14:00 \u2013 18:00 (inloop vanaf 13:30 met koffie \/ thee)
Start:<\/strong> <\/strong>Bezoekerscentrum, Dallingeweersterweg 30, 9947 TB, Termunten
Lengte wandeling:<\/strong> 8,5 km.
Beperkte toegang: <\/strong>Graag reserveren voor 18\/06. Update:<\/em> De wandeling is volgeboekt, voor de wachtlijst en om informatie over volgende wandelingen te ontvangen mail: info@wakerslaperdromer.nl<\/a><\/em>
Deelname:<\/strong> gratis
Opmerkingen:<\/strong> Honden zijn niet toegestaan op de route i.v.m. loslopende schapen.

\u2018Waker, Slaper, Dromer\u2019 is een serie van drie wandelingen die zijn vernoemd naar de oude po\u00ebtische namen en functies van dijksystemen in Nederland. Daarbij beschermt de waker als eerste tegen het buitenwater, en vangt de landinwaarts gelegen slaper een eventuele doorbraak op. Achter deze slaper ligt soms nog een dromer. Deze wandelingen worden georganiseerd door beeldend kunstenaar Marjolijn Dijkman als onderdeel van haar WaterLANDS kunstenaarsresidentie (2023-2026). De tweede wandeling uit de serie is met Carla Alma en Lotte Jensen.<\/p>\n\n\n\n

\"\"<\/a>
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Carla Alma<\/strong>\u2028\u2028
Tijdens de heenwandeling neemt activist en voormalig bestuurder Carla Alma (waterschap Noorderzijlvest en Waddenvereniging) ons mee in de recente, bewogen geschiedenis van het Dollardgebied. Ze werpt licht op een kantelpunt dat zich in de jaren zeventig van de vorige eeuw voltrok: een moment waarop het denken over natuur- en waterbeheer ingrijpend veranderde. De opkomende milieubeweging kwam frontaal in botsing met de gevestigde politieke orde, met name op provinciaal niveau. Het was een tijd van verzet, herbezinning en nieuwe visies op onze omgang met het landschap \u2014 een verandering die tot op de dag van vandaag voelbaar is in Polder Breebaart en de omgeving. Welke conflicten speelden er destijds? Hoe drukte de milieubeweging haar stempel op het landschap? En hoe had dit gebied eruit kunnen zien als de geschiedenis een andere wending had genomen?<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Lotte Jensen<\/strong>\u2028\u2028
Tijdens de terugwandeling reflecteert cultuurhistoricus Lotte Jensen op de diepgewortelde wisselwerking tussen mens en water in het Dollardgebied. Eeuwenlang hebben landwinning en dijkdoorbraken het landschap gevormd, getekend door rampen \u00e9n herstel. Water heeft gemeenschappen niet alleen bedreigd, maar ook verbonden \u2014 het bracht verlies, maar ook saamhorigheid. De strijd tegen het water leeft in verhalen, liederen en herinneringen. Soms overwonnen we de waterwolf, soms overweldigde hij ons. Lotte Jensen zal ingaan op hoe deze strijd onze nationale identiteit heeft be\u00efnvloed en hoe de culturele verbeelding van rampen en wederopbouw door de eeuwen heen nieuwe betekenis kreeg. Nu de zeespiegel door klimaatopwarming stijgt, worden we wederom geconfronteerd met onze kwetsbaarheid \u2014 en misschien ook met een hernieuwd bewustzijn van wie we zijn, en hoe we willen samenleven met het water?\u2028<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wandeling<\/strong>\u2028
De Dollard, een van de weinige brakwater-getijdengebieden in Europa, is ontstaan uit storm en water. In de 14e en 15e eeuw teisterden zware stormvloeden de zuidelijke oever van de Eemsmond. Rond 1510 bereikte de Dollard zijn grootste omvang \u2013 een uitgestrekt binnenwater. Halverwege de 16de eeuw begon het terugwinnen van land; ongeveer tweederde is nu weer ingepolderd. Tijdens onze gezamenlijke wandeling laten we het landschap tot ons spreken en interpreteren we deze vanuit het perspectief van de slaper in brede zin. De slaper beschermt ons tegen de mogelijke doorbraak van de wakerdijk, maar draagt ook de herinnering aan een verdwenen kustlijn \u2013 een echo uit een tijd v\u00f3\u00f3r de laatste inpoldering.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Links: Filmfragment van de documentaire \u2018Monument van gewijzigd inzicht\u2019.\u201cEen informatiefilm over een polder die niet is drooggelegd in de Dollard, hoewel een sluis voor 30 miljoen gulden reeds is gebouwd bij De Punt van Reide. Tijdens de bouw kwam men tot het inzicht het brakwatergebied te willen behouden voor de natuur.\u201d Willem Beetstra, 1982. Rechts: Sluis bij de Punt van Reide vanaf de Dollard kant gefotografeerd, 1989 (beide beelden uit Groninger Archieven)<\/em><\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Polder Breebaart\u2028<\/strong>
Polder Breebaart werd ingedijkt in 1979 en was het laatst ingepolderde stuk land van Groningen dat ontstond toen in het kader van het Deltaplan een nieuwe zeedijk in de Dollard werd gelegd. Dit gebeurde omdat men een kanaal wilde graven van de aangrenzende Punt van Reide naar de Westerwoldse Aa. De aanleg van dit kanaal werd door protesten van boeren en milieuactivisten tegengehouden. De oude wadgeul in de polder werd heropend met een waterdoorlaat naar het estuarium, en het eerste binnendijkse brakwatergetijdengebied van Nederland ontstond. Wat vertelt dit landschap voor onze veranderende relatie met het water, met het estuarium achter de dijken? Wat vertelt het ons over vroeger \u2013 en over wat nog komen kan?<\/p>\n\n\n\n

Tijdens haar residentie in Groningen onderzoekt Marjolijn Dijkman verschillende locaties die te maken hebben met ontwikkelingen op het gebied van natuurherstel en ontpoldering in het Eems-Dollard-estuarium. De residentie zal leiden tot een eindpresentatie in het voorjaar van 2027. De evenementen die Dijkman organiseert leggen een verbinding tussen artistiek onderzoek, dijkbouw, ecologie, filosofie en regionale geschiedenis. De wandelingen bieden een diepgaande blik op het landschap met bijdragen van de kunstenaar en verschillende experts met unieke en lokale kennis.\u2028<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Illustratie van ‘Landleeuw overwint Waterwolf’, symbolisch voor de Nederlandse landwinningsprojecten.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Wie is wie?<\/strong>\u2028

Marjolijn Dijkman<\/strong> is kunstenaar en medeoprichter van Enough Room for Space, en woont en werkt in Brussel (BE) & Saint-Mihiel (FR). Ze is een op onderzoek gebaseerde, multidisciplinaire kunstenaar van wie de praktijk zich richt op de punten waar cultuur en andere onderzoeksgebieden elkaar kruisen. Ze maakt o.a. films, installaties, sculpturen en publicaties en doet op dit moment promotieonderzoek aan LUCA \u2013 School of Arts Brussels \/ Universiteit Leuven (2023-2027).\u2028

Carla Alma<\/strong> is een milieuactiviste en voormalig actieco\u00f6rdinator bij de Werkgroep Eemsmond van de Waddenvereniging en waterschapsbestuurder bij Waterschap Noorderzijlvest, en een auteur uit Groningen. Sinds 1974 heeft de Werkgroep Eemsmond van de Waddenvereniging met een niet aflatende werkdruk op de bres gestaan voor natuur, milieu en landschap van het Eems-Dollardgebied. Alma verzette zich als belangrijke woordvoerder van de Werkgroep Eemsmond krachtig tegen de verontreiniging van de bestaande industrie en ageerde tegen plannen om nieuwe vervuilende industrie en haven uitbreidingen te vestigen. Ze publiceerde in 2017 \u2018De Dollard, een dijk te ver\u2019, en was van 1982 tot 2004 lid van de redactie van Noorderbreedte.\u2028\u2028\u2028\u2028

Lotte Jensen<\/strong> is neerlandica en filosoof uit Nijmegen. Ze werkt als hoogleraar Nederlandse literatuur- en cultuurgeschiedenis bij de afdeling Nederlandse Taal en Cultuur aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Ze doet onderzoek naar nationale identiteitsvorming, rampverwerking, Nederlandse letterkunde en geschiedenis. Ze publiceerde onder meer ‘Verzet tegen Napoleon’ en ‘Wij en het water. Een Nederlandse geschiedenis’. ‘Wij en het water’ vertelt het verhaal van Hollandse leeuwen, vaderlijke vorsten, inzamelingsacties en solidariteit. Haar meest recente boek gaat over de manier waarop we met catastrofes omgaan in Nederland: ‘Rampen. Een nieuwe geschiedenis van Nederland’.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\"\"
Documentatie van de wandeling \u2018De Slaper\u2019, juni 2025 (foto: Wim Dijkman)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n
\n
\n
<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Wandeling met Marjolijn Dijkman, Carla Alma en Lotte JensenDatum: 22 Juni 2025Locatie: Polder Breebaart & Johannes KerkhovenpolderTijdstip: 14:00 \u2013 18:00 (inloop vanaf 13:30 met koffie \/ thee)Start: Bezoekerscentrum, Dallingeweersterweg 30, 9947 TB, Termunten Lengte wandeling: 8,5 km. Beperkte toegang: Graag reserveren voor 18\/06. Update: De wandeling is volgeboekt, voor de wachtlijst en om informatie over…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-692","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-uncategorized"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=692"}],"version-history":[{"count":67,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":829,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/692\/revisions\/829"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=692"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=692"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wakerslaperdromer.nl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=692"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}